Lange tijd worstelde ik met bepaalde taken — vooral die met deadlines of verwachtingen van anderen. Het waren niet altijd de taken zelf die moeilijk waren; sommige vind ik zelfs leuk als er geen druk op zit. Maar zodra er iets van me verwacht wordt — volgens schema, met urgentie of het gevoel beoordeeld te worden — voelt het loodzwaar.
Simpele dingen als een doktersafspraak maken, de klantenservice bellen of een spreadsheet met contacten invullen worden ineens overweldigend. Taken als klanten benaderen om iets in te plannen, of te horen: "We hebben je op dat moment nodig om kaartjes te boeken" — het voelt allemaal als een test die ik niet mag verprutsen.
Het gaat niet om luiheid of gebrek aan vaardigheid. Het is het gewicht van de context, de onzichtbare druk om te presteren, om het goed te doen, om niemand teleur te stellen. Dat maakt van een gewone taak iets waar ik tegenop zie. Telkens als ik iets moest opleveren, voelde het alsof ik werd beoordeeld — en dat maakte het ongelooflijk moeilijk om van het werk te genieten of er uberhaupt mee te beginnen. Sommige taken overweldigden me emotioneel, waardoor de weerstand alleen maar groter werd. Het voelde alsof ik tegen een muur botste, en een tijdlang gaf ik mezelf de schuld: ik ben vast lui of niet competent genoeg.
Maar begrijpen waarom ik me zo voelde was een doorbraak. Het ging niet om luiheid of onvermogen; het ging om emotionele druk en de voorwaarden die anderen stelden. Dat inzicht alleen al verminderde mijn stress enorm.
Mijn ervaring is niet uniek. Er zijn meerdere veelvoorkomende, vaak onbewuste redenen waarom taken stressvol of emotioneel overweldigend kunnen voelen.
1. Angst om beoordeeld te worden
Als je werk beoordeeld wordt, kan dat flink wat angst oproepen. Dat komt vaak voort uit eerdere ervaringen van bekritiseerd worden, of het gevoel dat je "niet goed genoeg" was. De druk om perfect te presteren kan zelfs simpele taken loodzwaar laten voelen.
2. Verlies van autonomie
Stel je voor dat je graag schildert, maar alleen als je zelf de kleuren, het onderwerp en het moment kiest. Als iemand elke penseelstreek voorschrijft en je een strakke deadline geeft, kan dat plezier snel omslaan in afkeer. Taken die door anderen worden opgelegd, met starre regels of druk, kunnen benauwend voelen — zelfs als je de activiteit op zich leuk vindt. Wanneer je geen zeggenschap hebt over hoe of wanneer iets moet gebeuren, roept dat vaak weerstand op.
3. Emotionele overweldiging
4. Negatieve associaties uit het verleden
5. Gebrek aan steun of verbinding
We zijn als mensen gemaakt voor verbinding en co-regulatie. Overweldigende taken helemaal alleen aanpakken voelt veel zwaarder. En dat brengt me bij iets interessants: hoewel ik zelf geen ADHD heb, merk ik dat sommige strategieen die mensen met ADHD gebruiken voor mij ook ongelooflijk goed werken.
De kracht van "body doubling"
Een van die strategieen heet "body doubling." Simpel gezegd: iemand is aanwezig terwijl je aan een taak werkt. Die ander hoeft het werk niet voor je te doen of actief te helpen; het gaat puur om de aanwezigheid die een gevoel van steun en houvast geeft.
Ik ben mijn broer of een vriend gaan vragen om bij me te zitten terwijl ik met bepaalde dingen bezig ben, en dat maakt een wereld van verschil. Het verlicht het emotionele gewicht en helpt me op koers te blijven. Hun aanwezigheid maakt de taak op de een of andere manier lichter en haalbaarder.
Je bent niet lui — je reageert op druk
Als je merkt dat je weerstand voelt of overweldigd raakt door taken die gewoon lijken, onthoud dan dit: je bent niet kapot, en je bent absoluut niet lui. Je reacties zijn logisch gezien je innerlijke emotionele wereld en eerdere ervaringen. Begrijpen waarom je je zo voelt, is de eerste en krachtigste stap naar manieren die voor jou wel werken.
