Το μάθημα γινόταν εξ ολοκλήρου στα ολλανδικά. Οι περισσότεροι μαθητές ήξεραν ήδη κάποια ολλανδικά, κι ένιωθα πίσω. Δύσκολο να συνδεθώ, δύσκολο να κάνω φίλους, ένιωθα απομονωμένη. Καταλάβαινα κομμάτια απ' ό,τι λεγόταν, αλλά δεν μπορούσα να φτιάξω ολόκληρες προτάσεις, κι αυτό έκανε τα πάντα πιο βαριά κι πιο εκτεθειμένα.
Όταν ζήτησα να αλλάξω τμήμα, η απάντηση ήταν απλή κι οριστική: σύμφωνα με το τεστ μου, θεωρήθηκα γρήγορη μαθήτρια, κι δεν μπορούσα να πάω σε ομάδα αρχαρίων.
Αυτό που ένιωσα εκείνη τη στιγμή δεν ήταν περηφάνια.
Ήταν πίεση.
Πίεση να συνεχίσω γιατί είμαι «έξυπνη».
Πίεση που κουβαλάω από παιδί.
Μεγαλώνοντας, άκουγα τα ίδια κι τα ίδια: «Είσαι πολύ έξυπνη», «Τόσες δυνατότητες που έχεις.» Αλλά αυτά τα λόγια σπάνια είχαν δίπλα τους φροντίδα. Τα χρησιμοποιούσαν για να με σπρώξουν πιο δυνατά, να αποδώσω καλύτερα, να πετύχω — χωρίς κανένας να ρωτήσει αν πραγματικά μπορούσα.
Κανείς δεν ρώτησε πώς ήταν η ψυχική μου υγεία.
Κανείς δεν ρώτησε αν ένιωθα ασφαλής, στηριγμένη ή ότι πνίγομαι.
Κανείς δεν ρώτησε τι μου έκανε αυτή η πίεση.
Δεν είμαστε μηχανές. Η μάθηση δεν είναι μόνο λογική, ταχύτητα ή γνώσεις. Η συναισθηματική μάθηση μετράει. Η ασφάλεια μετράει. Το να σε βλέπουν μετράει.
Κι άρχισα να ξαναρωτάω τον εαυτό μου:
Τι σημαίνει πραγματικά όταν λένε ότι μαθαίνω γρήγορα; Πώς γίνεται ένα τεστ να αποφασίζει κάτι τέτοιο;
Σε ολόκληρη τη ζωή μου, μου 'λεγαν ότι έχω δυνατότητες. Τώρα, ως ενήλικη, νιώθω κάποιες φορές αποτυχημένη γιατί νιώθω συνεχώς ότι δεν τις αξιοποιώ.
Από την οικογένειά μου μέχρι τους δασκάλους μου, πάντα υπήρχαν προσδοκίες — αλλά ελάχιστη καθοδήγηση. Κανείς δεν κάθισε πραγματικά να μ' ακούσει. Κανείς δεν μου εξήγησε πώς η ψυχική υγεία μπορεί να επηρεάσει τη μάθηση, πώς το στρες κι το άγχος αλλάζουν τον τρόπο που δουλεύει ο εγκέφαλος, ή τι δυσκολίες μπορεί να αντιμετωπίζω εξαιτίας αυτού.
Το να αποκαλείς κάποιον εξυπνότατο κι μετά να τον λες τεμπέλη όταν δυσκολεύεται, δεν είναι εποικοδομητική κριτική. Δεν βοηθάει κανέναν να αναπτυχθεί. Δεν βοηθάει κανέναν να γίνει χαρούμενος ή ολοκληρωμένος.
Χωρίς καθοδήγηση στη διαχείριση συναισθημάτων, στην αυτογνωσία κι στην εσωτερική ασφάλεια, πώς να πετύχει κανείς στόχους που του βάζουν οι άλλοι;
Κάποια στιγμή, κατάλαβα κάτι σημαντικό:
Σταμάτα να δείχνεις δρόμο στους άλλους. Περπάτα τη δική σου διαδρομή. Μοιράσου την ιστορία σου. Άφησε τον κόσμο να πάρει ό,τι χρειάζεται απ' αυτήν.
Μη διδάσκεις από μακριά.
Πρότεινε μέσα από εμπειρία.
Αυτό δεν είναι απόρριψη της μάθησης, της εξυπνάδας ή της φιλοδοξίας. Είναι υπενθύμιση ότι πίσω από κάθε ετικέτα — γρήγορη ή αργή μαθήτρια, έξυπνη, χαρισματική, βλαμμένη, τεμπέλα — κρύβεται ένας άνθρωπος με συναισθήματα, όρια κι ένα νευρικό σύστημα που χρειάζεται φροντίδα.
Η μάθηση δεν πρέπει να μοιάζει με επιβίωση.
Η ανάπτυξη δεν πρέπει να γίνεται εις βάρος της ευεξίας.
Κι οι δυνατότητες δεν πρέπει ποτέ να γίνονται βάρος.