 |
| Photo by Peter Burdon on Unsplash |
Δεν γνώρισα τη νευροδιαφορετικότητα σε βιβλίο ή μέσα απ' κάποια διάγνωση. Τη γνώρισα μέσα από ανθρώπους. Μέσα από κοινές στιγμές. Μέσα από εμπειρίες που σιωπηλά, δυνατά, μ' άλλαξαν.
Ήμουν νέα κι είχα περιέργεια. Νόμιζα ότι πήγαινα να βοηθήσω — να στηρίξω σε δουλειές, να κάνω υπομονή, να παίξω παιχνίδια. Αντ' αυτού, με προσκάλεσαν σ' έναν διαφορετικό ρυθμό ζωής.
Η πρώτη μου αληθινή συνάντηση ήρθε ως νεαρή εθελόντρια στη Θεσσαλονίκη, σ' ένα σχολείο ειδικής αγωγής στον Εύοσμο. Κάθε παιδί εκεί μου έμαθε κάτι που κανένα μάθημα δεν μου είχε δώσει ποτέ.
Αργότερα, ήμουν εθελόντρια στο Σχολείο Τυφλών, πάλι στη Θεσσαλονίκη. Εκεί κατάλαβα για τα καλά: η αισθητηριακή εμπειρία είναι σύμπαν μόνη της — κι ο καθένας μας ζει σε λίγο διαφορετικό γαλαξία. Έμαθα να πηγαίνω πιο αργά. Ν' ακούω μ' κάτι παραπάνω απ' τ' αυτιά μου. Να νιώθω αυτά που δεν χρειαζόταν να λεχθούν.
Μετά ήρθε η Ενδυναμει — μια νευροαποκλίνουσα ομάδα χορευτών, καλλιτεχνών κι ηθοποιών. Αυτά που ανέβαζαν δεν ήταν απλά τέχνη. Ήταν γλώσσα. Έκφραση στην πιο ωμή, πιο αληθινή μορφή της. Χωρίς φράγματα. Χωρίς μάσκες. Μόνο κίνηση, χρώμα, συναίσθημα — κάθε ένα αλήθεια από μόνο του.
Υπήρχαν στιγμές έντασης — αισθητηριακά meltdowns, υπερφόρτωση, μπέρδεμα. Μα κι διαύγεια. Ειλικρίνεια. Καλοσύνη χωρίς προσχήματα. Άρχισα να βλέπω ότι ο κόσμος δεν ήταν φτιαγμένος γι' αυτούς τους ανθρώπους — πόσο τους ζητούσαν να προσαρμοστούν, να κρυφτούν, να παλέψουν απλά για να γίνουν αποδεκτοί.
Με τον καιρό, άρχισα να βλέπω παρόμοια μοτίβα σε ενήλικες γύρω μου — κι ακόμα κι μέσα μου. Ο αδιάκοπος θόρυβος στο κεφάλι. Τα συναισθηματικά κύματα που ήταν πολύ μεγάλα ή πολύ γρήγορα. Η βαθιά ανάγκη για ηρεμία, δομή, σαφήνεια. Κι η εξάντληση μετά από κάθε κοινωνική συναναστροφή.
Άρχισα να διαβάζω, να ακούω πιο προσεκτικά. Βρήκα φωνές σε βιβλία, βίντεο και διαδικτυακούς χώρους που περιέγραφαν πώς είναι να ζεις σε έναν νευροαποκλίνοντα κόσμο — διαμορφωμένο από ADHD, αυτισμό, άγχος, αισθητηριακές ευαισθησίες.
Σιγά σιγά, σταμάτησα να βλέπω τη νευροδιαφορετικότητα ως κάτι που υπάρχει μόνο σε "ειδικούς" χώρους. Τη βρήκα στην καθημερινότητα. Σε δημιουργικούς φίλους. Σε αγχωμένες κουβέντες. Στον τρόπο που κάποιοι σκαλίζουν, ξεχνούν ή χάνονται σε κάτι για ώρες. Στον τρόπο που άλλοι νιώθουν τα πάντα τόσο βαθιά, που πονάει — μα κι γιατρεύει.
Η σχέση μου με τη νευροδιαφορετικότητα δεν αφορά ετικέτες ή «φτιάξιμο». Αφορά το να παρατηρώ. Να βαθαίνω στην κατανόηση. Να ανοίγω χώρο για διαφορετικούς τρόπους να υπάρχεις, να νιώθεις, να σκέφτεσαι.
Αυτή η ιστορία δεν τελείωσε ακόμα. Μα κουβαλάω μέσα μου όλους αυτούς τους ανθρώπους κι τις στιγμές. Μου έμαθαν ότι η νευροδιαφορετικότητα δεν χρειάζεται διόρθωση — χρειάζεται τιμή. Σεβασμό. Χώρο.