 |
| Φωτογραφία από Sandy Millar στο Unsplash |
Οικογένεια — τι είναι τελικά; Καταφύγιο, τόπος που ανήκεις, ή μπορεί κάποτε να μοιάζει με κλουβί που σε κρατά απ' το να γίνεις αυτό που είσαι;
Τα έχω ρωτήσει πολλές φορές αυτά. Γιατί για μένα, η οικογένεια δεν ήταν πάντα ασφάλεια κι αγάπη. Ήταν κι σύγκρουση, σιωπή, κι ώρες-ώρες βαθύς πόνος.
Όπως πολλοί, έχω δει τι γίνεται όταν οι διαφορές μιας οικογένειας φτάνουν σε σημεία που κανείς δεν θα 'θελε — στα δικαστήρια. Δεν θα το ευχόμουν ούτε στον χειρότερό μου εχθρό. Όταν οι διαφωνίες γίνονται μάχες μπροστά σε δικηγόρους και δικαστές, η αλήθεια στρεβλώνεται, παίρνονται πλευρές, κι αυτό που μένει πίσω είναι μόνο πόνος.
Εγώ κι ο αδερφός μου μεγαλώσαμε με σεβασμό για την οικογένεια. Ακούγαμε, αμφισβητούσαμε, αντιπαρατίθεμαι σε απόψεις για να φτιάξουμε τις δικές μας. Κι ακόμα κι όταν δεχτήκαμε μίσος από κάποια μέλη, απαντούσαμε με σεβασμό κι αγάπη. Τα καταφέραμε ως παιδιά κι ως έφηβοι, πλοηγώντας ανάμεσα σ' όλα τα πρέπει, μη, και οφείλεις που μας φόρτωναν.
Κι όμως, όταν μεγαλώσαμε κι αρχίσαμε να γινόμαστε ο εαυτός μας, βρήκαμε μπροστά μας τοίχο. Απ' τη μια μεριά της οικογένειας ήρθε ένα βροντερό όχι κι ένα κύμα μίσους — μόνο κι μόνο γιατί τολμήσαμε να είμαστε αλλιώς κι να πούμε αυτό που νιώθαμε. Όχι για να πληγώσουμε κανέναν, όχι για καβγά, μα απλά για να ζήσουμε αληθινά κι να σταματήσουμε να πολεμάμε μάχες που ποτέ δεν διαλέξαμε.
Οπότε ρωτάω:
Χρειάζεται να μένουμε σε μέρη όπου δεν μπορούμε να αναπνεύσουμε;
Χρειάζεται να παραμένουμε κοντά σε ανθρώπους που δεν μπορούν να συγκρατήσουν το εγώ τους αρκετά ώστε να μας αφήσουν να μεγαλώσουμε;
Ή μπορούμε να αποχωρήσουμε — ακόμα κι αν κοστίζει — για να προστατέψουμε την ειρήνη μας και να προχωρήσουμε;
Για μένα, η απάντηση είναι ξεκάθαρη: θέλω να ζήσω τον χρόνο που έχω στο έπακρο. Η ζωή δεν είναι για πάντα, και δεν θέλω να την σπαταλήσω πολεμώντας μάχες που δεν οδηγούν πουθενά. Δεν εύχομαι κακό σε αυτούς που με αδίκησαν. Τους εύχομαι απλώς τη δική τους ειρήνη — ενώ εγώ πηγαίνω να βρω τη δική μου.
Ένα Βίντεο που Μιλά γι' Αυτόν τον Πόνο
Πρόσφατα βρήκα ένα βίντεο από το The School of Life που με άγγιξε βαθιά:
Δες το εδώ
Η ταινία εξερευνά τι σημαίνει να μεγαλώνεις χωρίς ισχυρή αίσθηση εαυτού — συχνά επειδή η παιδική ηλικία δεν επέτρεψε αυθεντική έκφραση. Αντί να ρωτάμε, «Τι μου αρέσει;», πολλοί από εμάς μάθαμε να ρωτάμε, «Τι υποτίθεται ότι πρέπει να μου αρέσει;»
Αυτή είναι η αθόρυβη πληγή που αφήνουν πίσω τους οι οικογενειακές δυναμικές: όταν τα παιδιά δεν τα βλέπει κανείς, δεν τ' αφήνουν να είναι ο εαυτός τους, τα πιέζουν σε ταυτότητες που δεν τους ταιριάζουν. Κι απ' αυτά βγαίνουν ενήλικες που τριγυρνούν στον κόσμο χωρίς να ξέρουν ποιοι είναι πραγματικά.
Μ' έπιασε, γιατί αυτό έζησα κι εγώ. Γι' αυτό κι αισθάνομαι τόσο δυνατά: γονείς, ενήλικες, κηδεμόνες — σας παρακαλώ, μελετήστε, αναρωτηθείτε, μάθετε. Ίσως αυτός να είναι ο καλύτερος τρόπος να βοηθήσουμε τα παιδιά να γίνουν πιο ελεύθεροι ενήλικες απ' ό,τι προλάβαμε εμείς.
Πόροι & Περαιτέρω Εξερεύνηση
Αν αυτή η ανάρτηση σε άγγιξε, ορίστε μερικά υλικά που εμβαθύνουν στα θέματα της οικογένειας, της παιδικής ηλικίας και της θεραπείας:
Βιβλία
The Drama of the Gifted Child της Alice Miller — για το πώς οι πληγές της παιδικής ηλικίας διαμορφώνουν την ενήλικη ταυτότητα.
Adult Children of Emotionally Immature Parents της Lindsay C. Gibson — κατανόηση και θεραπεία από δύσκολες οικογενειακές δυναμικές.
Families and How to Survive Them των Robin Skynner & John Cleese — ένα μείγμα ψυχολογίας και χιούμορ που εξερευνά τα οικογενειακά συστήματα.
The Body Keeps the Score του Bessel van der Kolk — για τον αντίκτυπο του τραύματος και τους δρόμους προς τη θεραπεία.
Βίντεο & Ομιλίες
The School of Life — Lacking a Sense of Self (το βίντεο που αναφέρθηκε παραπάνω).
TED Talk της Brené Brown: The Power of Vulnerability — για την αυθεντικότητα και τη σύνδεση.
Διαλέξεις του Gabor Maté για το παιδικό τραύμα και την αυθεντικότητα.
Άρθρα & Πόροι
The School of Life: Άρθρα για Σχέσεις & Οικογένεια
Psychology Today: Γνώσεις για Τοξικές Οικογένειες και στρατηγικές θεραπείας.
ACA (Adult Children of Alcoholics & Dysfunctional Families): Πόροι για Θεραπεία.
Η ευχή μου για όλους είναι απλή: να βρούμε ηρεμία κι ισορροπία στο Τώρα — είτε με τις οικογένειες στις οποίες γεννηθήκαμε, είτε φτιάχνοντας καινούργιες, θεμελιωμένες πάνω σε αγάπη, σεβασμό κι ελευθερία.
Elli