Μαθαίνω να δέχομαι τον θυμό μου

 Τον περισσότερο καιρό της ζωής μου, ήξερα τη λύπη. Ήξερα τον φόβο. Ήξερα την ανησυχία, τις ενοχές, τη βαριά σιωπή που αφήνει η υπερφόρτωση. Τον θυμό όμως; Ο θυμός μου φαινόταν κάτι μακρινό, κάτι επικίνδυνο ή θορυβώδες που ταίριαζε σε άλλους — όχι σε μένα. Δεν είχα καταλάβει πως ο θυμός μου είχε απλά κρυφτεί. Είχε γίνει ένταση στους ώμους, φόβος μπροστά σε κάθε αντιπαράθεση, ατελείωτο overthinking, στιγμές που έκλαιγα χωρίς να ξέρω ακριβώς γιατί.

Μεγάλωσα μαθαίνοντας πως το να είσαι «καλή» σημαίνει να είσαι ήρεμη, αρεστή, να μην δημιουργείς πρόβλημα. Ήμουν ευαίσθητο παιδί — πρόλαβα τα συναισθήματα των άλλων πριν καν αναγνωρίσω τα δικά μου. Αν κάποιος ήταν στεναχωρημένος, αυτόματα σκεφτόμουν «φταίω εγώ». Αν ήμουν στεναχωρημένη εγώ, το έκρυβα για να μην ταράξω τα νερά. Σιγά-σιγά, το νευρικό μου σύστημα έμαθε να εξισώνει κάθε ίχνος θυμού με κίνδυνο, απόρριψη ή ντροπή.

Μου πήρε πολύ καιρό να αναγνωρίσω τον θυμό που είχα καταπιέσει. Χρειάστηκε να πάθω κρίση πανικού και να κλείσει εντελώς το σώμα μου για να τον δω. Το θυμάμαι καθαρά. Καθόμουν στον καναπέ, μιλούσα στο τηλέφωνο με τον αδερφό μου. Μιλάγαμε για την οικογένειά μας, κι ξαφνικά κάτι πάτησε κουμπί — κι έχασα τον κόσμο. Κλείστηκα, ξάπλωσα στον καναπέ. Πέρασαν τέσσερις-πέντε ώρες μέχρι να ξαναμαζέψω δυνάμεις και να συνεχίσω τη μέρα μου. Ένιωθα στραγγισμένη, λυπημένη, πληγωμένη. Πονούσε όλο μου το σώμα. Κι ούτε καν κατάλαβα — απλά ήμουν θυμωμένη.

Τι με βοήθησε να αρχίσω να γιατρεύομαι:

• Δουλειά με το εσωτερικό παιδί: Άρχισα να μιλάω στο μικρό κορίτσι μέσα μου, αυτό που είχε μάθει πως δεν επιτρέπεται να θυμώνει. Της έλεγα: «Έχεις κάθε δικαίωμα να θυμώνεις. Ο θυμός σου σημαίνει πως κάτι είχε σημασία για σένα.»

• Αναγνώριση του μοτίβου: Έμαθα πως όσοι έχουν αγχώδη τύπο δεσμού (όπως εγώ) συχνά φοβούνται πως αν εκφράσουν θυμό, θα διώξουν τους ανθρώπους τους. Κι αυτό μου έδωσε μια ανάσα: δεν ήμουν «χαλασμένη». Απλά προστατευόμουν με τον μόνο τρόπο που ήξερα.

• Συμβολική και δημιουργική έκφραση: Ανακάλυψα πως ο θυμός μου δεν θέλει πάντα να ουρλιάξει. Μερικές φορές θέλει να ζωγραφίσει. Να χορέψει. Να γράψει.

Αυτά που ακόμα μαθαίνω:

• Πως ο θυμός μπορεί να είναι ιερός. Είναι η φλόγα της αλήθειας, το όριο που παραβιάστηκε, ο εαυτός που λέει «ως εδώ».

• Πως η έκφραση θυμού δεν σημαίνει καταστροφή. Μπορεί να είναι καθαρή, ήσυχη, σωματική, κι ωστόσο δυνατή.

• Πως όταν δεν ακούω τον θυμό μου, δεν εξαφανίζεται — απλά βρίσκει ένα πιο σιωπηλό, πιο θλιμμένο, πιο αγχωμένο μέρος να φωλιάσει.

• Πως το να ανακτήσω τον θυμό μου είναι κομμάτι του να ανακτήσω τον ολόκληρο εαυτό μου.

Απαλές πρακτικές που κάνω τώρα:

•  Συναισθηματικό τσεκ-ιν: Κάθε πρωί ή βράδυ ρωτάω τον εαυτό μου: «Υπήρχε κάτι σήμερα που με έκανε να νιώσω αόρατη, υπερφορτωμένη ή με παράπονο;»

• Σωματική επίγνωση: Αν σφίξω τα σαγόνια ή σφιχτεί το στομάχι μου, σταματάω. Ρωτάω: «Μήπως αυτό είναι θυμός; Τι προσπαθεί να μου πει;»

• Καλλιτεχνική αποφόρτιση: Μουτζουρώνω με παστέλ λαδιού. Σκίζω χαρτί. Κινώ το σώμα μου σε δυνατή μουσική. Μικρές αλλά βαθιές πράξεις απελευθέρωσης.

• Εξάσκηση ορίων: Δοκιμάζω φράσεις όπως «Χρειάζομαι λίγο χώρο» ή «Αυτό δεν μου κάθισε καλά». Η εξάσκηση μόνη μου με βοηθάει να τα πω κι αλλού.

Αυτό το ταξίδι δεν έχει να κάνει με το να γίνω εκρηκτική. Έχει να κάνει με το να γίνω ολόκληρη. Δεν θέλω πια να απωθώ τον θυμό μου. Θέλω να τον καλωσορίζω σαν αγγελιοφόρο. Σαν οδηγό. Σαν κομμάτι μου που επιτέλους νιώθει ασφαλές να ακουστεί.

Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου σε αυτά, να ξέρεις: ο θυμός σου δεν είναι πρόβλημα. Είναι σημάδι πως κάτι μέσα σου ακόμα πιστεύει πως αξίζεις φροντίδα, σεβασμό κι ειλικρίνεια. Αυτή η φωνή αξίζει χώρο.

Κι αν δεν είσαι ακόμα έτοιμη να τον πεις δυνατά, ξεκίνα με ένα ψίθυρο. Ή μια πινελιά. Ή ένα δάκρυ. Αυτό αρκεί.

Με τρυφερότητα, Elli